Gıda fiyatlarının artışı konusunda endişeler giderek büyüyor. Ortadoğu’daki çatışmalar, enerji ve gübre maliyetlerini artırırken, olumsuz hava koşulları da tarımsal üretimi zorlaştırıyor. Bu durum, küresel tarım piyasalarının yeniden yükseliş trendine girmesine neden oldu. Tahıl ve bitkisel yağlar başta olmak üzere birçok ürün için fiyat beklentileri yukarı yönlü güncelleniyor. Dünya Bankası’nın tahminlerine göre, gıda fiyat endeksi 2026 ve 2027 yıllarında artış göstermeye devam edecek.
TAHIL VE YAĞLI TOHUMLARDA FİYAT YÜKSELİYOR Üretim maliyetlerindeki artış ve riskler, özellikle tahıl ve yağlı tohum piyasalarında etkili oluyor. Buğday fiyatlarının 2026 yılında yüzde 4, 2027 yılında ise yüzde 3 artması öngörülüyor. Mısırda ise 2026 için yüzde 4, 2027 için ise sınırlı bir artış bekleniyor. Soya fasulyesinde bu yıl yüzde 6’lık bir yükseliş öngörülüyor. Bitkisel yağlarda ise 2026 yılında yaklaşık yüzde 8’lik bir artış bekleniyor. Biyoyakıt talebindeki artış, özellikle bitkisel yağ fiyatlarını yukarı çeken önemli bir etken olarak öne çıkıyor.
PİRİNÇ VE ŞEKERDE SINIRLI DÜŞÜŞ Beklenildiği üzere bazı ürünlerde kısa vadeli fiyat düşüşleri de gözlemleniyor. Pirinç fiyatlarının 2026’da yüzde 2 gerilemesi, 2027’de ise toparlanması bekleniyor. Şeker fiyatlarında bu yıl sınırlı bir azalma, 2027’de ise yüzde 3’lük bir düşüş öngörülüyor. Ancak enerji fiyatlarına bağlı etanol talebinin bu düşüşü sınırlaması muhtemel.
SĞIR ETİ FİYATLARINDA BÜYÜK ARTIŞ Hayvansal ürünlerde arz sıkıntıları fiyatları yukarı çekiyor. Sığır eti fiyatlarının 2026’da yüzde 11, 2027’de ise yüzde 3 artması bekleniyor.
FİYAT YÜKSELİŞİNİN TEMEL NEDENİ: MALİYET ARTISLARI Piyasada gözlemlenen artışın arkasında, arz yetersizliğinden çok maliyet artışları yatıyor. Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksaklıklar, enerji ve gübre fiyatlarını artırarak tarım maliyetlerini yükseltiyor. Bu durum, arz yeterli olsa bile fiyatların artmasına sebep oluyor.
EL NİNO RİSKİ İKİNCİ DALGAYI TETİKLEYEBİLİR 2026’nın ikinci yarısı için en büyük tehditlerden biri de El Nino olasılığı. Uzmanlar, bu hava olayının gerçekleşme ihtimalinin yüzde 60’ın üzerinde olduğunu belirtiyor. El Nino, mısır, palm yağı, kahve ve şeker gibi ürünlerde yeni arz şoklarına yol açabilir.
KAHVE VE KAKAODA DÜŞÜŞ Beklenilenin aksine, 2025 yılındaki artışın ardından 2026’da içecek piyasalarında önemli düzeltmeler yaşanması bekleniyor. Kahve üretimindeki artışla fiyatların düşmesi öngörülüyor. Arabica’da yüzde 14, Robusta’da ise yüzde 18’lik gerilemeler tahmin ediliyor. Kakao fiyatlarının da yüzde 50’den fazla düşmesi bekleniyor. Batı Afrika’daki üretim artışı bu düşüşte etkili olacak.
GÜBRE FİYATLARINDA REKOR YÜKSELİŞ Tarımda maliyet baskısının en fazla hissedildiği alan gübre piyasası oldu. Üre fiyatı mart ayında ton başına 725 dolara çıkarak aylık bazda yüzde 55’lik bir artış gösterdi. 2026 genelinde gübre fiyatlarının yüzde 60’a kadar yükselebileceği öngörülüyor. Amonyak ve fosfat üretimindeki kesintiler ve olası ihracat kısıtlamaları arz riskini artırıyor.
PAMUK VE KAUÇUKTA YÜKSELİŞ DEVAM EDİYOR Tarımsal hammaddelerde daha dengeli fakat yukarı yönlü bir görünüm hâkim. Pamuk fiyatları bu yıl yüzde 27, doğal kauçuk fiyatları ise yüzde 20’ye yakın bir artış gösterdi. Her iki üründe de yükseliş trendinin 2027 yılına kadar devam etmesi bekleniyor.
GENEL DEĞERLENDİRME: FİYATLAR ÜST YÖNDE BASKI ALTINDA Enerji maliyetleri, gübre fiyatları ve iklim koşulları bir arada değerlendirildiğinde, küresel tarım piyasalarında fiyatların önümüzdeki iki yıl boyunca yukarı yönlü baskı altında kalması öngörülüyor.
